Wat kun je nog meer merken?

Overlijden van een dierbare13-18 jaarBelangrijk om te wetenWat kun je nog meer merken?

Vriendschappen veranderen
Je kunt merken dat je je anders gedraagt in vriendschappen. Of dat je ineens anders denkt over het leven en dit niet zo goed kunt delen met je vrienden. Sommige jongeren die iets ingrijpends meemaken stellen zich ineens heel erg open voor nieuwe contacten en vrienden. Anderen sluiten zich juist af.
Je kunt je volwassener voelen dan je leeftijdsgenoten door wat je meemaakt. Dat is normaal. Als je iets ingrijpends meemaakt kan je ontwikkeling ineens snel gaan en word je sneller volwassen. Het kan ook zijn dat je ontwikkeling juist even stopt. Door al deze dingen kan het zijn dat je merkt dat je vriendschappen anders zijn dan eerst.
Daarnaast gebeurt het ook dat jongeren juist afstand nemen van de pijn die ze voelen omdat ze bij hun vrienden niet uit de toon willen vallen. Ze willen niet anders zijn.

Concentratieproblemen
Concentratieproblemen komen vaak voor bij jongeren die met verlies te maken hebben. Je gedachten dwalen vaak af. En het is frustrerend als je steeds tot de orde geroepen wordt. Door concentratieproblemen kan het gebeuren dat je schoolprestaties achteruit gaan.
Sommige jongeren storten zich juist volledig op hun schoolwerk om de pijn niet te voelen en bij hen gaan de schoolprestaties dus juist vooruit.
Het is allebei normaal! In beide gevallen is het fijn als de docenten op school weten wat er met je aan de hand is, zodat ze daar rekening mee kunnen houden. Zie ook: Tips.

Terugtrekken
Het kan zijn dat je even geen zin hebt om met vrienden te zijn. Je bent liever alleen. Het is heel normaal om je af en toe terug te trekken. Als je ook maar leuke dingen kunt doen. Als je merkt dat je na een tijd nog steeds geen zin hebt om leuke dingen te doen, is het goed om erover te praten met een volwassene die je vertrouwt.

Als een volwassene gedragen
Jongeren die een gezinslid verliezen, kunnen zich verantwoordelijk gaan voelen voor hun ouders, broers of zussen. Ze willen hun ouders en broers en zussen steunen, nemen huishoudelijke taken over en ontlasten hun gezinsleden zoveel mogelijk.
Misschien herken jij dat ook.
Al deze taken kunnen en mogen niet van jongeren verwacht worden. Ouders moeten voor hun kinderen zorgen, hoe verdrietig ze ook zijn. En als dat niet lukt, kunnen zij hulp zoeken bij het zorgen voor hun kinderen. Bijvoorbeeld bij familieleden.
Voor hun eigen verdriet is het belangrijk dat ze vooral steun zoeken bij andere volwassenen. Als jongere kun en hoef je niet de verantwoordelijkheid voor een gezin te dragen.

Verdriet niet laten zien aan ouders
Veel jongeren willen hun ouders niet belasten met hun gevoelens. Ze denken vaak dat hun ouders het al zwaar genoeg hebben met hun eigen verdriet.
Bram verloor zijn broer en dacht dat ook: 

Ook jouw verdriet moet en mag de ruimte krijgen!

Ander slaappatroon
Je kunt merken dat je ineens een ander slaappatroon hebt. Misschien val je de hele dag overal (bijna) in slaap. Het kan ook zijn dat je de hele nacht wakker ligt omdat je zo aan het piekeren bent. Je kunt nachtmerries hebben, waardoor je ook niet goed slaapt.
Het is normaal dat je slaappatroon verandert. Maar het kan ook vervelend zijn. Het kan helpen om over je gevoelens en je zorgen te praten, en ook over je nachtmerries, als je die hebt.

Ander eetpatroon
Misschien merk je bij jezelf dat je ineens helemaal geen trek meer hebt, of juist enorme vreetbuien hebt. Dat is heel normaal als je dat een tijdje hebt. Maar als je er lang last van hebt is het niet meer normaal. Een eetpatroon van heel weinig eten, of juist heel veel kan ook groter worden totdat het een eetprobleem is, zoals bijvoorbeeld Boulimia of Anorexia. Als je merkt dat de problemen met eten groter worden en je hebt er geen controle  meer over hebt, vraag dan iemand om hulp!

Drinken, roken, blowen
Sommige jongeren die zoiets ingrijpends meemaken als jij, gaan alcohol drinken, roken of beginnen met blowen. Of ze gaan meer gebruiken dan ze eerst deden. Alcohol, sigaretten en cannabis (dat rook je als je blowt) hebben een verdovende werking. Het betekent dat je relaxter en losser wordt. Het gebruik van deze middelen kan ervoor zorgen dat je je nare gevoelens even niet voelt. Het is heel normaal als je die gevoelens niet wilt voelen. Maar het gebruik van deze middelen is gevaarlijk. Aan roken, alcohol drinken en blowen kan je verslaafd raken. Je kunt je niet meer goed concentreren op school, je kunt gevaarlijke dingen doen onder invloed van alcohol of drugs, of dingen waar je later spijt van hebt. Het prettige effect van alcohol en drugs is snel uitgewerkt en op den duur heb je er steeds meer van nodig om datzelfde fijne gevoel te krijgen.
Na het gebruik voel je je juist slechter dan voor het gebruik. Alcohol en cannabis tasten de hersenen aan, het is slecht voor je lijf en dingen die echt belangrijk voor je zijn, kun je erdoor gaan vergeten. Zie ook: Tips.

Liever niet praten met volwassenen
Veel jongeren praten liever met leeftijdsgenoten over hun gevoelens dan met volwassenen. Dat is heel gewoon! Misschien merk je dat je ouders of mentoren of docenten op school graag met je willen praten over hoe het met je gaat. De een heeft daar wel behoefte aan, de ander niet. Toch kan het ook fijn zijn om aan je ouders/ uit te leggen hoe je je voelt en waar je behoefte aan hebt.
Bram ging ook meer met leeftijdgenoten om na de dood van zijn broer:


Sophie (14) verloor haar broer en vertelt hoe dat bij haar zit:


Herken je hier iets van en wil je er iets over vragen? Of maak je je zorgen? Stuur dan je vraag online aan Emma door hier te klikken.

13_18_7.jpg
Veel jongeren praten liever met leeftijdsgenoten over hun gevoelens dan met volwassenen. Dat is heel gewoon!