Wat kun je voelen?

Overlijden van een dierbare10-12 jaarBelangrijk om te wetenWat kun je voelen?

Verdrietig
Je kunt heel erg verdrietig zijn omdat iemand doodgaat of dood is gegaan. Je kunt hardop huilen met tranen en snikken. Sommige kinderen huilen in zichzelf. Niemand kan dan zien dat je huilt. Maar het voelt zelf wel alsof je huilt. Iedereen huilt anders, dat is heel erg normaal! Soms wil je huilen en lukt het niet en blijft het verdriet in je keel steken. Vertel het aan iemand als je verdrietig bent. Dan kan iemand je troosten en dat helpt vaak om je weer beter te voelen!
Sophie is 14, haar broer is overleden. In dit filmpje vertelt Sophie dat ze heel veel verschillende soorten van verdriet heeft gevoeld. Misschien herken jij dat wel!

 Bang
Je kunt heel erg bang worden als je weet dat iemand dood zal gaan of is gegaan. Je bent misschien bang dat andere mensen waar jij om geeft ook doodgaan. Je kunt bang zijn om zelf dood te gaan. Je kunt bang zijn als je vader of moeder weggaan. Het is heel normaal als je bang bent.
Eva is 10. Toen ze vijf was is haar broer dood gegaan. In dit filmpje vertelt ze dat zij zich ook bang heeft gevoeld:

 Eva was ook heel bang om 10 te worden, in het volgende filmpje vertelt ze waarom:

 Boos
Je kunt ook boos zijn. Sommige kinderen worden boos omdat juist hun papa of mama, broer of zus dood gaat of dood is gegaan. Het is heel normaal om daar boos om te zijn!

Woedend
Soms ben je misschien verschrikkelijk boos. Dan wil je dingen kapot maken! Je bent woedend op alles en iedereen. Dat hebben veel kinderen die iemand kennen die doodgaat. Dat hoort erbij en is heel normaal!

Missen
Als iemand heel erg ziek is, dan doet hij of zij soms anders dan jij gewend was. Alles is anders. Je kunt dan missen hoe het eerst was. Toen diegene nog gewoon gezond was.
Als iemand is doodgegaan van wie je veel hield, dan kun je hem of haar ook verschrikkelijk missen. Ook nog heel veel jaren later. Op sommige momenten kan het missen heel erg zijn, op andere momenten heb je er helemaal geen last van. Hoe is dat bij jou?

Alleen
Je kunt je alleen voelen. Soms voelt het alsof niemand snapt hoe het voor jou is. Het is niet fijn om je alleen te voelen! Het is wel normaal als je je alleen voelt als je zoiets meemaakt als jij!

Somber, triest of treurig
Je hebt even helemaal nergens zin in. Je kunt niet meer echt vrolijk zijn. Veel kinderen die iemand gaan verliezen of hebben verloren, zijn wel eens somber. De vrolijkheid wil dan niet meer komen. Dat is helemaal niet gek. Dat is normaal!

Pijn
Je kunt pijn hebben in je lijf. Bijvoorbeeld in je buik of in je hoofd. Je kunt ook misselijk zijn. Soms heb je pijn en dan weet je niet waar de pijn is. Het is heel rot. Maar het is normaal. Het hoort erbij als iemand die belangrijk voor jou is, dood gaat of dood is gegaan.

Spijt
Soms heb je spijt van dingen die je gezegd of gedaan hebt. Of omdat je juist iets niet hebt gedaan of gezegd.
Eva, die je hierboven in de filmpjes hebt kunnen zien, had dat. Vlak voordat haar broer overleed zat ze aan zijn bed. Ze heeft toen helemaal niks tegen hem gezegd. daar heeft ze spijt van. Ze had tegen haar broer willen zeggen dat ze van hem houdt en dat soort dingen.
Dat is een heel naar gevoel dat veel kinderen kennen. Je kunt in gedachten zeggen wat je had willen zeggen of willen doen. Of je kunt dat opschrijven. Dat lucht op en degene voor wie het bedoeld is, hoort of leest het vast!

Jaloers
Het kan ook zijn dat je jaloers bent op andere kinderen. Die kinderen hebben nog een gezonde vader of moeder of broer of zus en dat wil jij ook graag! Het is helemaal niet raar als je dat hebt, het hoort erbij.

Bang om te vergeten
Veel kinderen zijn bang dat ze hun vader of moeder zullen vergeten als die dood gaat of al een tijd dood is. Veel kinderen zijn bang om te vergeten hoe hun vader of moeder eruit ziet. Of hoe de stem van hun broer of zus klonk. Het is heel normaal als je daar bang voor bent. Praat erover met iemand! Dat helpt!
Als je heel jong was toen je een van je ouders of je broer of zus overleed, dan heb je waarschijnlijk weinig of geen herinneringen meer aan diegene.
Ook Eva heeft dat. In het volgende filmpje vertelt ze hoe zij toch aan herinneringen komt:

 Nieuwsgierig
Je kunt heel erg nieuwsgierig zijn naar de dood. Misschien wil je weten wat er gebeurt als iemand dood is, hoe dat voelt. Wat er met iemand gebeurt die dood is. Vraag het eens aan iemand die je vertrouwt! Of kijk naar de filmpjes op deze site over dood zijn, begraven en cremeren! Klik hier om te gaan kijken.

Anders
Je kunt je anders voelen dan je vrienden of vriendinnen. Omdat zij niet meemaken wat jij meemaakt en niet snappen wat jij voelt. Misschien wil je heel graag hetzelfde zijn als je klasgenoten. Dat is heel normaal!

Weet jij nog een ander gevoel?
Er zijn nog veel meer dingen die je kunt voelen, als er zoiets ergs is gebeurd als bij jou. Misschien weet jij nog een gevoel dat hier niet bij staat. Als je het naar ons mailt, zetten we het er misschien wel bij.

Maak je je zorgen?
Herken je een of meer van deze dingen die je kunt voelen? Maak je je er zorgen over? Of wil je er een vraag over stellen? Stuur dan een mail naar Emma. Zij weet heel veel van Jonge Helden en zij stuurt je dan per mail een antwoord terug. Klik hier om een vraag te stellen aan Emma. 

7_9_8.jpg
 
Als iemand heel erg ziek is, dan doet hij of zij soms anders dan jij gewend was. Alles is anders. Je kunt dan missen hoe het eerst was. Toen diegene nog gewoon gezond was.